707

65-nji bap

707

65-nji bap

Ebu Katadadan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýipdir: “Men namaza duranymda, ony uzagyrak okamak isleýärin, yzdan bir çaganyň aglaýan sesini eşidenimde, onuň ejesine kynçylyk döretmäýin diýip, ýene namazymy gysgaldýaryn”.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ: أَخْبَرَنَا الوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: «إِنِّي لَأَقُومُ فِي الصَّلاَةِ أُرِيدُ أَنْ أُطَوِّلَ فِيهَا، فَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ، فَأَتَجَوَّزُ فِي صَلاَتِي كَرَاهِيَةَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمِّهِ» تَابَعَهُ بِشْرُ بْنُ بَكْرٍ، وَابْنُ المُبَارَكِ، وَبَقِيَّةُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ.

708

65-nji bap

708

65-nji bap

Enes ibn Mälikden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Men Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem ýaly namazy ýeňil we doly, kämil görnüşde okaýan hiç bir ymamyň arkasynda hiç wagt namaza durup görmedim. Ol, haçan-da, çaganyň aglaýan sesini eşidende, ejesiniň pitnä düşmeginden (ýagny gynanyp aljyramagyndan) gorkup, derrew namazyny ýeňlederdi”.

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ: «مَا صَلَّيْتُ وَرَاءَ إِمَامٍ قَطُّ أَخَفَّ صَلاَةً، وَلاَ أَتَمَّ مِنَ النَّبِيِّ ﷺ وَإِنْ كَانَ لَيَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ، فَيُخَفِّفُ مَخَافَةَ أَنْ تُفْتَنَ أُمُّهُ «.

709

65-nji bap

709

65-nji bap

Enes ibn Mäligiň (Allah ondan razy bolsun) gürrüň bermegine görä, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýipdir: “Men namaza girenimde, men ony uzagyrak okamak isleýärin. Birden aglap duran çaganyň sesini eşidenimde, çagasynyň aglamagyna ejesiniň gaty gynanýandygyny bilýänligim üçin, namazymy gysgaldýaryn”.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «إِنِّي لَأَدْخُلُ فِي الصَّلاَةِ وَأَنَا أُرِيدُ إِطَالَتَهَا، فَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ، فَأَتَجَوَّزُ فِي صَلاَتِي مِمَّا أَعْلَمُ مِنْ شِدَّةِ وَجْدِ أُمِّهِ مِنْ بُكَائِهِ «.

710

65-nji bap

710

65-nji bap

Enes ibn Mälikden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýipdir: “Men namaza başlanymda, ony uzagyrak okamak isleýärin, ýöne haçanda çaganyň aglaýan sesini eşidenimde, ejesiniň çagasynyň aglamagyndan biynjalyk bolup durjagyny bilip, ony gysga okaýaryn”.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: «إِنِّي لَأَدْخُلُ فِي الصَّلاَةِ، فَأُرِيدُ إِطَالَتَهَا، فَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ، فَأَتَجَوَّزُ مِمَّا أَعْلَمُ مِنْ شِدَّةِ وَجْدِ أُمِّهِ مِنْ بُكَائِهِ» وَقَالَ مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ.

711

66-nji bap

711

66-nji bap

Jäbirden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Mu’az ibn Jebel (Allah ondan razy bolsun) Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem bilen namaz okardy, soňra ol kowumynyň ýanyna baryp, olara-da ymam bolup (namazlaryny okap bererdi)”.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو النُّعْمَانِ، قَالاَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: «كَانَ مُعَاذٌ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ ﷺ، ثُمَّ يَأْتِي قَوْمَهُ، فَيُصَلِّي بِهِمْ «.

712

67-nji bap

712

67-nji bap

"El-Eswed (ibn Zeýdden) habar berilmegine görä, Aişa (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýipdir: “Haçan-da, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem aradan çykmagyna sebäp bolan keseli bilen kesellän döwründe, Bilal onuň ýanyna gelip namazyň wagtynyň bolandygyny habar berdi. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem: “Ebu Bekre buýryň, namaz okap bersin ” diýdi. Men: “Ebu Bekr ýüregi ýuka adam, Seniň ýeriňde dursa, aglap Kuran okap bilmez” diýdim. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem ýene: “Ebu Bekre buýryň, namaz okap bersin” diýdi. Men ýene şol sözümi gaýtaladym. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem üçünji ýa-da dördünji gezeginde (gahar bilen): “Hakykatdanam, siz Ýusup pygamberiň döwründäki aýallar ýalysyňyz. Ebu Bekre buýryň, adamlara namazy şol okap bersin!” diýdi. Soňra Ebu Bekr namaz okamaga başlady. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem iki adama daýanyp, öýünden çykdy. Aýaklaryny zordan ýerden süýreýşi häzirem gözümiň öňünden gidenok. Ebu Bekr ony gören badyna yza çekilmäge başlady. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem: “Namazyňy dowam et” diýip, oňa yşarat etdi. Ebu Bekr (Allah ondan razy bolsun) yza süýşdi. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem onuň gapdalyna oturdy. Ebu Bekr tekbirleri (gaýtalap) adamlara eşitdirýärdi”. "

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، قَالَتْ: لَمَّا مَرِضَ النَّبِيُّ ﷺ مَرَضَهُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَتَاهُ بِلاَلٌ يُوذِنُهُ بِالصَّلاَةِ، فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ»، قُلْتُ: إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ إِنْ يَقُمْ مَقَامَكَ يَبْكِي، فَلاَ يَقْدِرُ عَلَى القِرَاءَةِ، فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ»، فَقُلْتُ: مِثْلَهُ، فَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ: «إِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ»، فَصَلَّى وَخَرَجَ النَّبِيُّ ﷺ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ يَخُطُّ بِرِجْلَيْهِ الأَرْضَ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنْ صَلِّ، فَتَأَخَّرَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، وَقَعَدَ النَّبِيُّ ﷺ إِلَى جَنْبِهِ، وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ التَّكْبِيرَ. تَابَعَهُ مُحَاضِرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ.

Salgylanma:

• Ymam bolup bersin diýdi.

713

68-nji bap

713

68-nji bap

"Aişadan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem agyrlaşan wagty Bilal onuň ýanyna gelip namazyň wagtynyň bolandygyny habar berdi. Ol: “Ebu Bekre buyryň, adamlara namaz okap bersin” diýdi. Men şonda: “Ýa Resulallah! Ebu Bekr ýüregi ýuka adam, Ol Seniň ornuňda (ymam bolup) duran wagty, adamlara (sesini) eşitdirip bilmez. Bu işi Omara buýursaňyz!” diýdim. Ol: “Ebu Bekre buyryň, adamlara namaz okap bersin” diýdi. Men Hafsa haýyş edip: “Sen Oňa: “Ebu Bekr ýüregi ýuka adam, Ol Seniň ornuňda (ymam bolup) duran wagty, adamlara (sesini) eşitdirip bilmez. Bu işi Omara buýuraýsaňyz!” diýip aýdyp ber” diýdim. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem: “Hakykatdanam, siz Ýusup pygamberiň döwründäki aýallar ýalysyňyz. Ebu Bekre buýryň, adamlara namazy şol okap bersin!” diýdi. Ebu Bekr namaza girip başlandan soň, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem özüni birneme ýeňil duýup, ýerinden turdy we iki adama daýanyp, aýaklary zordan ýerden süýrene-süýrene mesjide girdi. Ebu Bekr Onuň ýuwaşlyk bilen gelýän sesini eşidende, yza çekiljek boldy, ýöne Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem oňa (ýeriňde dur diýip) yşarat etdi. Soňra Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem gelip, Ebu Bekriň çep tarapynda oturdy. Ebu Bekr dik durup namaz okady. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem bolsa namazyny oturyp okady. Ebu Bekr Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemiň namazyna uýyp, adamlar bolsa Ebu Bekriň (Allah ondan razy bolsun) namazyna uýup, namaz okaýardylar”. "

َدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ جَاءَ بِلاَلٌ يُوذِنُهُ بِالصَّلاَةِ، فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ»، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإِنَّهُ مَتَى مَا يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعُ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ، فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ» فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ: قُولِي لَهُ: إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعُ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ، قَالَ: «إِنَّكُنَّ لَأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ» فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فِي نَفْسِهِ خِفَّةً، فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ، وَرِجْلاَهُ يَخُطَّانِ فِي الأَرْضِ، حَتَّى دَخَلَ المَسْجِدَ، فَلَمَّا سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ، ذَهَبَ أَبُو بَكْرٍ يَتَأَخَّرُ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ يُصَلِّي قَاعِدًا، يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ وَالنَّاسُ مُقْتَدُونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ.

714

69-nji bap

714

69-nji bap

Ebu Hureýreden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Bir gezek Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem (öýle ýa-da ikindi namazyny) iki rekagat okap, namazdan çykyp gitdi. Zul-ýedeýn Oňa: “Eý, Allahyň Resuly, namaz gysgaldymy, ýa ýatdan çykardyňmy?” diýip sorady. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem: “Zul-ýedeýniň aýdýanlary dogrumy?” diýip sorady. Adamlar: “Hawa” diýdiler. Soňra Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem ýerinden turup, galan iki rekagat namazyny okady, soňra (iki egnine) salam berdi. Soňra “Allahu Akbär!” diýip, öňki sejdesi ýaly ýa-da ondan (birneme) uzagyrak edip sejde (sähw) etdi”.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ انْصَرَفَ مِنَ اثْنَتَيْنِ، فَقَالَ لَهُ ذُو اليَدَيْنِ: أَقَصُرَتِ الصَّلاَةُ، أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَصَدَقَ ذُو اليَدَيْنِ» فَقَالَ النَّاسُ: نَعَمْ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ، فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ، ثُمَّ كَبَّرَ، فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ.

Salgylanma:

• Sahabanyň lakaby. Onuň iki el uzyn bolandygy sebäpli, şeýle diýipdirler.

715

69-nji bap

715

69-nji bap

Ebu Hureýreden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “(Bir gezek) Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem öýle namazyny iki rekagat okady. Oňa: “Iki rekagat okadyň!” diýildi. Ol ýene-de iki rekagat namaz okady. Soňra (egnine) salam berip, soňundan iki gezek sejde (sähw) etdi”.

حَدَّثَنَا أَبُو الوَلِيدِ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: صَلَّى النَّبِيُّ ﷺ الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ، فَقِيلَ: صَلَّيْتَ رَكْعَتَيْنِ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ، ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ.

716

70-nji bap

716

70-nji bap

"Mu’minleriň enesi Aişadan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem hassalan wagty “Ebu Bekre buýryň, adamlara namaz okap bersin” diýdi. Aişa: “Men şonda: “Ebu Bekr Seniň ornuňda dursa, aglamakdan ýaňa adamlara (sesini) eşitdirip bilmez. Omara buýr, goý ol okap bersin!” diýdim”. Ol: “Ebu Bekre buýryň, adamlara namaz okap bersin” diýdi. Aişa Hafsa haýyş edip: “Sen Oňa: “Ebu Bekr Seniň ornuňda (ymam bolup) duran wagty, aglamakdan ýaňa adamlara (sesini) eşitdirip bilmez. Omara buýur, goý ol adamlara namaz okap bersin!” diýip aýt” diýdi. Hafsa aýdyşy ýaly etdi. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem: “Goý, indi, gepleme! Hakykatdanam, siz Ýusup pygamberiň döwründäki aýallar ýalysyňyz! Baryň, Ebu Bekre buýryň, adamlara namazy şol okap bersin” diýdi. Şondan soň Hafsa Aişa ýüzlenip: “Hiç haçan senden maňa haýyr gelmändi” diýdi. "

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ: حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المُؤْمِنِينَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ فِي مَرَضِهِ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ» قَالَتْ عَائِشَةُ: قُلْتُ: إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ البُكَاءِ، فَمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ، فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ» قَالَتْ عَائِشَةُ لِحَفْصَةَ: قُولِي لَهُ: إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ البُكَاءِ، فَمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ، فَفَعَلَتْ حَفْصَةُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «مَهْ إِنَّكُنَّ لَأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ، فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ» قَالَتْ حَفْصَةُ لِعَائِشَةَ: مَا كُنْتُ لِأُصِيبَ مِنْكِ خَيْرًا.

Sahyh al Buhary yslam dininiň iň ygtybarly hadys ýygyndysydyr. Takmynan 7,275 hadysy öz içine alýan bu eser, Pygamberimiziň sünnetine esaslanyp, musulmanlaryň gündelik durmuşynda ýol görkezijidir.

Möhüm Baglanyşyklar

Sahih al bukhari programmasy

Bir basyş bilen uygulamany göçür we ruhy syýahata başla!