556

17-nji bap

556

17-nji bap

. Ebu Hureýreden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýipdir: “Siziň biriňiz Gün ýaşmazdan öň (iň bolmanda), ikindi namazynyň bir sejdesini (ýagny bir rekagatyny) okap ýetişse, galan namazyny hem okasyn. Eger-de, Gün dogmazdan öň, ertir namazynyň bir sejdesini (ýagny bir rekagatyny) okap ýetişse, onda namazynyň (galanyny) hem okap tamamlasyn”.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «إِذَا أَدْرَكَ أَحَدُكُمْ سَجْدَةً مِنْ صَلاَةِ العَصْرِ، قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ، فَلْيُتِمَّ صَلاَتَهُ، وَإِذَا أَدْرَكَ سَجْدَةً مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ، قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ، فَلْيُتِمَّ صَلاَتَهُ «.

557

17-nji bap

557

17-nji bap

". Abdulla ibn Omardan (Allah olardan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemiň şeýle diýendigini eşidipdir: “Hakykatdan hem sizden öňki geçen ymmatlaryňky bilen deňeşdireniňde, siziň dünýäde galmaly wagtyňyzyň uzaklygy ikindi namazyndan Gün ýaşýança geçen wagtyň uzaklygy ýalydyr. (Wagtynda) Töwrat ähline (ýagny Töwrat inen halka) Töwrat berildi. Olar günortana çenli şonuň görkezmeleri bilen amal edip, soňra ejizlediler. Olara günlük bir kyratdan (sylag) berildi. Soňra Injil ähline Injil berildi. Olar ikindi namazyna çenli şonuň görkezmeleri bilen amal edip, soňra olar hem ejizlediler. Olara-da günlük bir kiratdan (sylag) berildi. Soňra bize Kuran berildi. Biz (onuň bilen) Gün ýaşýança amal etdik. Bize (günlük sylag hökmünde) iki kyratdan berildi. Soňra iki Kitap ähli (Allaha ýüzlenip): “Eý Robbumyz! Biz bulardan has köp (amal edip) işlänem bolsak, bulara iki kyratdan, bize-de bir kyratdan berdiň!” diýerler. Gudraty güýçli we Beýik Allah olardan “Siziň hakyňyzdan bir zat kemäp, size zulum etdimi?” diýip sorar. Olar “Ýok” diýip jogap bererler. Şonda Allah Tagala olara: “Ine, şol Meniň fazly-keremimdir. Ony bolsa Men islänime eçilerin!” diýer. "

حَدَّثَنَا عَبْدُ العَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأُوَيْسِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ: إِنَّمَا بَقَاؤُكُمْ فِيمَا سَلَفَ قَبْلَكُمْ مِنَ الأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلاَةِ العَصْرِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ، أُوتِيَ أَهْلُ التَّوْرَاةِ التَّوْرَاةَ، فَعَمِلُوا حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ عَجَزُوا، فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا، ثُمَّ أُوتِيَ أَهْلُ الإِنْجِيلِ الإِنْجِيلَ، فَعَمِلُوا إِلَى صَلاَةِ العَصْرِ، ثُمَّ عَجَزُوا، فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا، ثُمَّ أُوتِينَا القُرْآنَ، فَعَمِلْنَا إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ، فَأُعْطِينَا قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ، فَقَالَ: أَهْلُ الكِتَابَيْنِ: أَيْ رَبَّنَا، أَعْطَيْتَ هَؤُلاَءِ قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ، وَأَعْطَيْتَنَا قِيرَاطًا قِيرَاطًا، وَنَحْنُ كُنَّا أَكْثَرَ عَمَلًا؟ قَالَ: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ: هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ أَجْرِكُمْ مِنْ شَيْءٍ؟ قَالُوا: لاَ، قَالَ: فَهُوَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ.

Salgylanma:

“• Ýagny geçen ähli ymmatlaryň ýaşaýşyny bir gün diýip hasap etsek, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemiň (bütin) ymmatynyň ýaşaýyş dowamlylygy Ikindi bilen agşamyň arasyndaky wagta barabardyr. • Ýagny Töwrat we Injil inen halklar (ýehudylar we hristiýanlar)

558

17-nji bap

558

17-nji bap

"Ebu Musadan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýipdir: “Musulmanlar bilen deňeşdireniňde ýewreýleriň we hristianlaryň mysaly, (irdenden) agşama çenli (işlemek üçin) bir topar adamlary hakyna tutan adamyň mysaly ýalydyr. Hakyna tutulan işgärler günortana çenli işlänlerinden soňra: “Seniň bize berjek hakyň gerek däl” diýip (haklaryny alman turup giderler). Soňra ol adam başga adamlary hakyna tutar we olara “Şu günüň soňuna çenli doly işläň, (men olara) söz beren iş hakymyň baryny size bereýin” diýer. (Bu adamlar hem işläp başlarlar) ikindi namazynyň wagty gelende (olar hem işden ýüz öwrüp): “Işlän işimiziň haky seniňki bolsun” diýip, (işi taşlap haklaryny alman giderler). Soňra ol adam ýene-de başga adamlary hakyna tutar. Olar (şol wagtdan başlap) tä Gün ýaşýança, galan günlerini işläp bererler. Bular öňki giden iki topar (işgärleriň hem) almaly haklaryny goşup, dolulygyna alarlar”.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ: مَثَلُ المُسْلِمِينَ وَاليَهُودِ وَالنَّصَارَى، كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَأْجَرَ قَوْمًا، يَعْمَلُونَ لَهُ عَمَلًا إِلَى اللَّيْلِ، فَعَمِلُوا إِلَى نِصْفِ النَّهَارِ فَقَالُوا: لاَ حَاجَةَ لَنَا إِلَى أَجْرِكَ، فَاسْتَأْجَرَ آخَرِينَ، فَقَالَ: أَكْمِلُوا بَقِيَّةَ يَوْمِكُمْ وَلَكُمُ الَّذِي شَرَطْتُ، فَعَمِلُوا حَتَّى إِذَا كَانَ حِينَ صَلاَةِ العَصْرِ، قَالُوا: لَكَ مَا عَمِلْنَا، فَاسْتَأْجَرَ قَوْمًا، فَعَمِلُوا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمْ حَتَّى غَابَتِ الشَّمْسُ، وَاسْتَكْمَلُوا أَجْرَ الفَرِيقَيْنِ.

559

18-nji bap

559

18-nji bap

Rafi’ ibn Hadij (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýipdir: “Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem bilen agşam namazyny okap çykanymyzdan soň, biziň her birimiz öz (ýaýy bilen atan) peýkamynyň düşen ýerini görüp bilerdik”.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الوَلِيدُ، قَالَ: حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو النَّجَاشِيِّ صُهَيْبٌ مَوْلَى رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، قَالَ: سَمِعْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ، يَقُولُ: «كُنَّا نُصَلِّي المَغْرِبَ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ، فَيَنْصَرِفُ أَحَدُنَا وَإِنَّهُ لَيُبْصِرُ مَوَاقِعَ نَبْلِهِ «.

560

18-nji bap

560

18-nji bap

. Jäbir ibn Abdulladan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem adatça öýle namazyny günortadan soňra, gündiziň yssysynda okardy. Ikindi namazyny heniz Gün ýagty saçyp durka, agşam namazyny Gün ýaşandan soň, ýassy namazyny bolsa, käte ir, käte-de giç okardy. Eger Ol jemagatyň mesjide ýygnanandygyny görse, ir okardy, eger-de gijä galýandyklaryny görse, onda gijräk okardy. Ertir namazy babatda aýdylanda bolsa, olar (ýa-da Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem) ony garaňkylykda okardy”.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ: قَدِمَ الحَجَّاجُ فَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، فَقَالَ: «كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالهَاجِرَةِ، وَالعَصْرَ وَالشَّمْسُ نَقِيَّةٌ، وَالمَغْرِبَ إِذَا وَجَبَتْ، وَالعِشَاءَ أَحْيَانًا وَأَحْيَانًا، إِذَا رَآهُمُ اجْتَمَعُوا عَجَّلَ، وَإِذَا رَآهُمْ أَبْطَؤُوا أَخَّرَ، وَالصُّبْحَ كَانُوا - أَوْ كَانَ - النَّبِيُّ ﷺ يُصَلِّيهَا بِغَلَسٍ «.

561

18-nji bap

561

18-nji bap

". Selemeden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Biz adatça Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem bilen agşam namazyny Gün (gözýetimiň) aňrysyna (geçip) gizlenen wagty okardyk”. "

حَدَّثَنَا المَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ، قَالَ: «كُنَّا نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ ﷺ المَغْرِبَ إِذَا تَوَارَتْ بِالحِجَابِ «.

562

18-nji bap

562

18-nji bap

Abdulla ibn Abbasdan (Allah olardan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem namazlary goşup (bir wagtda), ýedi rekagat we sekiz rekagat edip okapdyr” .

حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ: سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: «صَلَّى النَّبِيُّ ﷺ سَبْعًا جَمِيعًا وَثَمَانِيًا جَمِيعًا «.

Salgylanma:

• Güýçli ýagyşly we uzurly günlerde öýle bilen ikindi namazyny goşup, sekiz rekagat, agşam bilen ýassy namazyny goşup, ýedi rekagat namaz okapdyr.

563

19-nji bap

563

19-nji bap

"Abdulla ibn El-Muzaniden (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýipdir: “Hiç bir ýagdaýda siz agşam namazynyň ady babatda bedewilere eýermäň” “Bedewiler agşama ýassy diýýärler” diýipdir. "

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الوَارِثِ، عَنِ الحُسَيْنِ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، قَالَ: حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُغَفَّلٍ المُزَنِيُّ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «لاَ تَغْلِبَنَّكُمُ الأَعْرَابُ عَلَى اسْمِ صَلاَتِكُمُ المَغْرِبِ» قَالَ الأَعْرَابُ: وَتَقُولُ: هِيَ العِشَاءُ.

Salgylanma:

• ‘Yşa ýassy namazydyr. Beduinler (çarwa, gumly araplar) bolsa agşam namazyna ‘yşa diýýän ekenler.

564

20-nji bap

564

20-nji bap

Abdulla ibn Omardan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat edilmegine görä, ol şeýle diýipdir: “(Bir gezek) Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem biziň bilen adamlaryň “atama” diýýän namazyny, ýagny ýassy (‘yşa) namazyny okady. Ol namaz okap bolandan soň, bize tarap öwrülip: “Şu gijäňizi görýäňizmi? Bu gijeden ýüz ýyl geçenden soň, Ýeriň ýüzünde häzirki (ýaşap ýören) adamlardan hiç kim diri galmaz” diýdi.

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ: أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ: أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ: سَالِمٌ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ: صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ ﷺ لَيْلَةً صَلاَةَ العِشَاءِ، وَهِيَ الَّتِي يَدْعُو النَّاسُ العَتَمَةَ، ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا، فَقَالَ: «أَرَأَيْتُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ، فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا، لاَ يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الأَرْضِ أَحَدٌ «.

565

21-nji bap

565

21-nji bap

Hasan ibn Alynyň ogly Muhammed ibn ‘Amr şeýle diýipdir: “Biz Jäbir ibn Abdulladan (Allah ondan razy bolsun) Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemiň namazlary hakynda soradyk. Ol bize şeýle diýdi: “Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem adatça öýle namazyny günortadan soňra, gündiziň yssysynda okardy. Ikindi namazyny Günüň heniz diri (ýagny howry öçmänkä) okardy. Agşamy Gün ýaşanda, ýassy namazyny bolsa, eger adamlar (mesjitde) irräk jemlense, ir okardy. Adamlaryň sany az bolup (gijräk jemlense), onda gijräk okardy. Ertir namazyny bolsa garaňkylykda okardy”.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو هُوَ ابْنُ الحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ: سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ صَلاَةِ النَّبِيِّ ﷺ، فَقَالَ: «كَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالهَاجِرَةِ، وَالعَصْرَ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ، وَالمَغْرِبَ إِذَا وَجَبَتْ، وَالعِشَاءَ إِذَا كَثُرَ النَّاسُ عَجَّلَ، وَإِذَا قَلُّوا أَخَّرَ، وَالصُّبْحَ بِغَلَسٍ «

Sahyh al Buhary yslam dininiň iň ygtybarly hadys ýygyndysydyr. Takmynan 7,275 hadysy öz içine alýan bu eser, Pygamberimiziň sünnetine esaslanyp, musulmanlaryň gündelik durmuşynda ýol görkezijidir.

Möhüm Baglanyşyklar

Sahih al bukhari programmasy

Bir basyş bilen uygulamany göçür we ruhy syýahata başla!